Hoe ga ik om met boosheid?

Boos zijn, boos worden, boosheid uiten, het lijkt een behoorlijk taboe te zijn in onze maatschappij. Boosheid wordt niet getolereerd. Als kind werd je al vroeg duidelijk gemaakt: boos zijn is not done, dat doe je maar op je kamer. En dus slikken we onze boosheid in, totdat het ons van binnen op vreet of tot het moment dat de boosheid er op een akelige en destructieve manier uit komt en het alles kapot maakt. Hoe kun je nu heilzaam omgaan met je woede?

Ik heb de emotie woede altijd lastig gevonden. Ik vond het lastig om met mijn eigen woede om te gaan en schrok altijd enorm als anderen boos werden. Mijn eigen boosheid hield ik steevast in. Sterker nog, lange tijd heb ik mijn boosheid niet eens kunnen voelen. Begrip voor de ander stond altijd vooraan en dus kon ik niet boos worden.

Tot er op een dag iets knapte. Relatiedingetje. We kwamen er niet uit. Ik voelde me totaal onbegrepen en volledig machteloos in de situatie. En voor ik het wist stond ik in blinde woede mijn glazen pui, die uit tientallen kleine ruitjes bestond, in te trappen. In mijn roze badjas op mijn zachte slofjes. Het verdiende noch uiterlijk noch innerlijk de schoonheidsprijs. Maar ik herinnerde me dat het heerlijk voelde. Ik had het liefst alle ruiten ingetrapt. Ontlading van jaren ingehouden woede. Ik hield er twee gebroken tenen aan over, wat betekende dat ik tot aan mijn knie in het gips moest. Eén keer in mijn leven echt boos geworden, en ik kon er direct een maand over na gaan denken.

Onder boosheid ligt altijd pijn

Onder boosheid ligt altijd pijn. De pijn van teleurstelling. Er is niet voldaan aan een behoefte of verlangen. En dat laat ons achter in een pijnlijke leegte. Boosheid is een krachtig verzet tegen het ervaren van die pijn. Een groot nee tegen een situatie die eigenlijk te pijnlijk voor ons is. Zolang we boos zijn, hoeven we niet te voelen.

Boosheid is altijd gericht of iets of iemand, de ogenschijnlijke veroorzaker van die pijn. Die moet de pijn weer weghalen. Een frustrerend proces, want zelden komt die ander aan dat verlangen tegemoet. En dat is niet zo gek. Die ander heeft hele andere belangen, verlangens en behoeften. En als je woede op ‘iets’ gericht is, een onverwachte file, een ziekte of zelfs de dood, dan sta je helemaal machteloos. Het ‘iets’ kan jouw pijn onmogelijk weghalen.

Als het geen zin heeft je boosheid op die ander te richten, wat moet je er dan mee? Ontkennen of onderdrukken is niet goed voor je, dus zou je denken dat het toch heilzaam is om je boosheid eens flink te uiten. ‘Het lucht op en brengt de waarheid aan het licht’, is veelal de gedachte. Ik ben het daar niet mee eens. Tenminste, niet als de woede vanuit emotie geuit wordt en de negatieve lading bij die ander terecht komt. Het is mijn ervaring dat een dergelijke uiting weliswaar een tijdelijke bevrijding aan jezelf schenkt, maar nooit een constructieve oplossing in het conflict biedt, en eerder schade oplevert dan begrip en verbinding. Bovendien leg je de verantwoording voor jouw pijn bij die ander en eigen je hem niet toe.

Woede vertegenwoordigt een krachtige levensenergie

En toch voelt het lekker. Toen ik die glazen pui intrapte voelde ik me krachtig en levenslustig. Al die ingehouden woede had mijn vitaliteit behoorlijk verzwakt. Ik voelde me levendiger dan ooit. Het is waar dat woede een krachtige levensenergie vertegenwoordigt. Het is dan ook de kunst om die energie vanuit een negatieve drive om te buigen naar een positieve.

De woede die ik voelde op die avond dat ik mijn tenen brak, was een uitnodiging om met mijn aandacht naar binnen te gaan in plaats van hem naar buiten te richten. Had ik dat gedaan dan had ik allereerst mijn verdriet en teleurstelling gevoeld. Als ik die helemaal had durven toelaten, zonder enige weerstand, dan was er zeer waarschijnlijk ruimte ontstaan om te zien wat nu werkelijk mijn behoefte was. Dan had ik vanuit meer rust kunnen zien waar ik nee tegen wilde zeggen en nog belangrijker, waar ik vooral ja tegen wilde zeggen. Wat verlang ik echt en hoe kan ik dat op een constructieve manier in de relatie brengen?

Woede (ook ingehouden woede) nodigt je uit om krachtig te gaan staan voor je verlangen, voor je eigenheid, voor jouw waarden. Als je je wensen werkelijk toe-eigent en ze het respect geeft, wat ze verdienen, win je aan kracht en levenslust. Voor mij blijft dit een dagelijks oefenen. Ik oefen om mijn verlangen niet ondergeschikt te maken aan de wensen van een ander, omdat ik bang ben voor afwijzing. Ook oefen ik even hard om mijn verlangen niet superieur te maken aan die van de ander, omdat ik wellicht bang ben niet te krijgen wat ik wil.

‘Geluk is geen individuele zaak’ zegt zenmeester Thich Nath Hanh. Het blijft de kunst om je eigen verlangen te eren en respecteren met evenveel eerbied en respect voor de wensen van die ander. Om steeds de openheid te bewaren om vanuit dat wederzijds respect elkaar te ontmoeten. En te leren berusten in het simpele gegeven dat het niet altijd mogelijk is aan elkaars wensen te voldoen. Omdat die te ver uit elkaar staan. Dan is daar eenvoudigweg een lege ruimte. Dat kan. Dat mag. Dat is. Als je dat beiden kan accepteren, kan er nog steeds een liefdevolle verbinding zijn.

Noot: Soms is de woede zo groot, dat het nodig is even een time-out te nemen om alle emoties te kalmeren. Stap dan eerst bewust uit de emotionele storm. Zonder je even af. Ga een eindje lopen. Deel dit wel even mee. Loop nooit zonder woorden weg. Kalmeer jezelf door bewust te ademen en je aandacht naar het hier en nu te brengen. Is dit te moeilijk, haal dan eerst de druk van de ketel door even hard te lopen, ergens te schreeuwen waar niemand er last van heeft, te springen of te dansen. Erken en omarm vervolgens al je gevoelens. Ik voel verdriet. Punt. Ik ben teleurgesteld. Punt. En ik voel ongelooflijk veel boosheid. Punt. Als jezelf al die gevoelens toe-eigent, en ze helemaal waar maakt, ze zo nodig in beweging brengt, ontstaat er lucht en ruimte om weer rustig met die ander in contact te treden. Soms is dat na een uurtje al mogelijk, soms heeft het een paar dagen nodig. Dat is helemaal OK.

Wil je meer lezen over dit onderwerp? Riekje Boswijk-Hummel heeft er een zeer boeiend boekje over geschreven, getiteld ‘Boos’. Het boekje heeft mij geholpen helderheid te krijgen over mijn eigen boosheid en diende, samen met mijn eigen ervaringen, als informatiebron voor het schrijven van bovenstaand artikel.

  • Wil je de blogs van Nanette graag volgen? Klik hier.
  • Herken jij jezelf in dit verhaal? En zou je willen dat Nanette je hierop coacht? Maak dan een afspraak via de contactpagina.
  • Ben jij ook geboeid door dit soort onderwerpen en wil je net als Nanette anderen al coachend begeleiden in het omgaan met lastige situaties? Lees hier meer over de opleiding Natuurcoaching van Innersteps.
Share this article with your friends!
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

7 gedachten over “Hoe ga ik om met boosheid?

  1. Marij Vedder

    Het ontroert me wat je schrijft Nanette…… het is zo herkenbaar. En dan hoor ik dat er keer op keer tegen mij gezegd wordt… ‘Je hebt geen reden om te huilen of om boos te worden, dus ga aan je werk!’
    Ik was jong.. en verzorgde het hele gezin; vader moeder en broers en zussen… en ondertussen probeerde ik voor mezelf te zorgen. De boosheid daar over… want het was veel te veel voor me.., komt nog vaak naar boven.. een schaduwplek in m’n leven. En nog steeds weet ik niet hoe ik met boosheid , ook die in het nu, om kan gaan… De boosheid en de diepe pijn die zit er nog… het heeft me vele relaties gekost… ook de relatie met mezelf…, wat toch eigenijk belangrijke is dat niet kwijt te raken… denk ik!!
    Een keertje heb ik geprobeerd om met m’n ouders te praten over die periode… maar was niet mogelijk.. ze wilde er niets overhoren, en stuurde mij de deur uit,, ze wilde niets meer met me te maken hebben…..
    Dus ik snap maar al te goed hoe moeilijk het is om de kracht op te brengen om te zeggen; ‘ik ben boos/verdrietig/ ik kan dit nu even niet…, laat me maar even…!” Veel te bang om alles kwijt te raken…. maar vervolgens raak je wel jezelf kwijt !

    Dank voor je schrijven Nanette … het geeft me de kans weer een kleinstukje los te laten.

    Reageren
  2. Jan Bommerez

    Eerst is er de natuurlijke agressie van het leven. Het creatief overwinnen van weerstand bij de ontplooiing van het innerlijke potentieel. Denk aan de eikel die moet openbarsten om een eik te worden. Denk aan de scheut van de eikel die zich dan door de dichte, donkere aarde moet boren naar het licht toe. Denk aan hoe de eik het water naar zijn takken moet stuwen tegen de zwaartekracht in… Denk aan mooi creatief aanvallend voetbal… Omdat we echter in onze emotioneel onintelligente cultuur niet bewust leren omgaan met deze natuurlijke creatieve beweging, onderdrukken we de spontane levenenergie en vervangen die door strategieen. Pas daarna wordt onze agressiviteit destructief of zelfdestructief. Het is dus ook een systeemprobleem, een culturele erfenis dat we zo moeilijk kunnen omgaan met boosheid…

    Reageren
  3. Maaike

    Hi Nanette,
    Mooi beschreven en doorvoeld ! En wat een kracht schuilt er onder de roze badjes en zachte sloffen..;-)
    Moest denken aan het boek van Riekje Boswijk – BOOS. Daarin wordt ook helder weergegeven hoe conflictsituaties op een positieve en effectieve manier kunnen worden benaderd. Misschien een tip voor jouw lezers om mee te geven! Ik kijk alweer uit naar je volgende blog! Liefs! Maaike Boersma

    Reageren
    1. Nanette Bericht auteur

      Hoi Maaike,
      Ja, het boekje van Riekje Boswijk Hummel was oa een bron die ik heb geraadpleegd. Heb die bron inmiddels toegevoegd aan het artikel. Zeer de moeite waard voor iedereen die zich wil verdiepen in dit thema.

      Reageren
  4. marieke

    Haaaa Nanette, hahaha, die ken ik 😀 Ik ben ondertussen weer in de wandelschoen, na de gebroken teen periode 😉 liefs uit Nijmegen

    Reageren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *