Met welke intentie deel jij je ongenoegen?

Ik heb mijn hele leven al moeite met het delen van mijn boosheid of ongenoegen. Terwijl ik zo goed weet dat het niet goed is om dingen in te slikken. Bij anderen die dat wel doen, voel ik vaak ongemak. Alsof er iets niet klopt. Ik hoor het graag als er bij een ander iets dwars zit, maar zelden voel ik dat daarmee de lucht ook echt geklaard is. Er blijft afstand. En er knaagt iets pijnlijks. Hoe komt dat toch?

Want in sommige situaties voelt het wel goed als iemand zijn of haar ongenoegen uit. Dan komt er begrip. Dan is er compassie. En bovenal: verbinding en ontspanning.

Ik ben het gaan onderzoeken. En kwam tot een verhelderend inzicht.

Het heeft alles te maken met de intentie van waaruit je spreekt. Heel vaak is die intentie: ik ben boos, jij hebt me pijn of tekort gedaan en dat moet je weten. Jij moet weten hoeveel last ik daarvan heb. En daaronder (vaak niet uitgesproken, maar wel het verlangen): jij moet dit begrijpen, sorry zeggen en het nooit meer doen. Pas dan ben ik van mijn nare gevoel af.

Als het uitspreken rustig en weloverwogen gebeurt, ogenschijnlijk vanuit ‘ik neem mijn verantwoording voor wat ik voel’, zegt de ander vaak ook sorry. Sorry, dat was niet mijn bedoeling. Het spijt me. Degene die boos was, is de boosheid kwijt en kan ontspannen. Echter, de ander voelt zich zelden opgelucht. Waar ligt dat toch aan?

Het is die intentie van waaruit gesproken wordt, die alle verschil maakt. Hoe zorgvuldig je je woorden ook kiest, als de intentie is: ik wil van mijn pijn af en jij moet daar voor zorgen, dan creëer je geen verbinding, maar houd je de afstand in stand. De verborgen dynamiek is en blijft: Ik ben slachtoffer en jij bent dader. Ik heb pijn en dat is jouw schuld. Jij doet iets niet goed. Zelfs als je zelf niet door hebt dat je vanuit deze dynamiek spreekt, is het aan alles voelbaar.

Waarom het zo belangrijk is om je gevoelens te delen, is niet om dat het oplucht, of de lucht klaart, maar omdat het de gebroken verbinding herstelt. De diepere pijn gaat niet over de gebeurtenis aan zich, maar over het feit dat de gebeurtenis een afstand in het contact heeft gecreëerd. De woede en de pijn staan een intieme verbinding in de weg. De eenzaamheid die daaronder voelbaar is, daar gaat het werkelijk over.

En dat gevoel betreft beide personen. Ook de andere voelt zich alleen in de afstand die is ontstaan. Delen met de intentie: Ik wil het contact herstellen, ik wil je weer nabij, en ik zie dat mijn woede daarvoor in de weg staat, is werkelijk eigenaarschap nemen over je gevoelens. Dan is er geen slachtoffer-dader dynamiek en wordt de weg vrijgemaakt om opnieuw te verbinden. Dan gaat het niet alleen over jouw pijn, maar vooral over de waarde van de relatie.

Nog steeds kan er begrip komen, nog steeds kan er Het spijt me gezegd worden, maar er is veel meer gelijkwaardigheid. Meer respect ook voor de ander en de relatie die jullie samen hebben.

Sinds ik dit helder heb, vind ik het gemakkelijker te delen. Voorheen onderzocht ik eerst welke schuld ik bij de ander legde, zag dan wat mijn eigen aandeel was, en vond het daarna niet meer nodig om mijn ongenoegen te uiten. Mijn ongemak was van mij, het had geen zin de ander daarop aan te spreken en dus viel er niets te delen. Dacht ik.

Maar dat bracht de ander niet automatisch dichterbij. De interne worsteling bleef.

Verschuif ik mijn aandacht van de inhoud van de pijn, naar de afstand binnen de relatie, dan kom ik bij mijn echte verlangen. Ik wil gewoon weer een warm waarachtig contact! En dat heb ik uit te spreken.

Doet me denken aan de titel van mijn favoriete boek: Gezegend de ruimte tussen jou en mij van John O, Donohue. Prachtige titel! De ruimte tussen jou en mij. Daar gaat het over. Dat die ruimte schoon is. Als delen die intentie heeft, om die ruimte weer schoon te spoelen, dan is het uiten van je pijn of je woede van onschatbare waarde.